Takıntı (obsesyon) ya da saplantı psikiyatri sözlüklerinde “yanlış olduğunu bildiğimiz halde kafamızdan atamadığımız, mantık ve muhakeme ile uzaklaştırılamayan, arzu edilmeyen saplantı halindeki fikirler” ya da “bilince takılarak korku ve bunalım yaratan, kişinin istemli çabalarına karşın kurtulamadığı ısrarla tekrar eden düşünce, hayal ya da tepiler olarak” tanımlanır. Mikrop kapma düşüncesi, aykırı cinsel düşünceler ve küfürlü dinsel düşünceler takıntılara örnek olarak gösterilebilir.

Bu düşünceleri etkisizleştirmek için yapılan hareketlere ise kompülsiyon adı verilir. Mikrop kapma takıntısını gidermek üzere aşırı temizlik, küfürlü dinsel düşüncelere karşı dualar etme, birtakım kelimeleri sessizce tekrar edip durma veya içinden sayı sayma kompülsiyonlara örnek olarak gösterilebilir. Takıntılar kişinin anksiyetesini (kaygı) arttırırlar; kişi de anksiyetesinden kurtulmak için kompülsiyonlara yönelir.



Takıntı çeşitleri

İstemdışı olarak gerçekleşen bu takıntılar hiçte alışık olmadıgımız türden araştırmalara göre her şeyi harita gibi gören birden fazla evlilik teklifi yapan ve kelimeleri tekrar etme gibi takıntılar şaşırtıyor… işte o takıntılar…

1) ‘Cartacoethes’ (Harita takıntısı)
İnsanların baktıkları her yerde harita görme takıntısı olarak açıklanır. Hatta bu takıntı bazen sınırları aşıp , yiyeceklerin bile harita şeklinde görmelerine neden olabiliyor.

2) Gamomani ( Evlilik takıntısı)
Hiç aynı anda birkaç kişiye evlilk teklifi yapan biriyle karşılaştınız mı? Gamomani takıntısı olan kişiler aynı anda birden fazla kişiye evlilk teklifinde bulunuyor. Psikolojik bir rahatsızlık olarak görülen bu takıntı, istem dışı gelişiyor.

3) Onomatomani ( Kelime tekrar etme takıntısı)
Bu, kişinin çeşitli kelimelere karşı olan takıntısıdır ve beyninde aynı kelimeyi defalarca tekrarlamasına neden olur. Bu nedenle kişi konuşurken de aynı kelimeye saplanır kalır.

4) Klinomani (Yataktan çıkmama takıntısı) Kış soğuğunda yatakta biraz daha fazla kalma isteğiniz hiç de garip değildir. Fakat bu uyku takıntısı kimi zaman sizleri karlı ve yağmurlu günler boyunca yatakta tutmaya neden olabilir. Bu nedenle psikolojik olarak da kişiyi depresyona sürükleyebilir.

5) Demonomania (Kötü ruhların bedeni istila etmesi düşüncesi)
Kişilerin, bu tür insanların varlığından haberdar olması, kendilerinin de kötü ruhlar tarafından istila edildiklerini düşündürtebilir. Bu konuyu işleyen çok fazla film izlemek böyle bir saplantı yaratabilir.

6) Enosimania (Günahkar olduğuna inanma takıntısı)
İnsana sürekli günah işlediğini düşündürten bu saplantı, zamanla nefes darlığı , terleme, kalpte ritim bozukluluğu gibi sağlık bozukluklarına da neden olabilir.

7) Trikotilomani (Saç çekme takıntısı)
Bu saplantı aslında kişide kontrol bozukluğu nedeniyle oluşan bir hastalıktır. Kişinin vücudundaki kılları ve tüyleri devamlı kopararak kendine zarar vermesine neden olur.

Ablutomani (Yıkanma takıntısı)
Hiç, devamlı ellerini yıkayan insanları farkettiniz mi? Elbete ki tuvaletten çıktıktan hemen sonra elleri yıkamakta hiç bir sakınca yok, fakat ya kişi herhangi bir nesneyi tuttuktan sonra bile ellerini yıkamak istiyorsa? Bu saplantının, kişinin geçirdiği rusal bunalımdan sonra ortaya çıkması ise olağandır.

9) Abuloma ( Kararsızlık takıntısı)
Elbette ki hepimiz çeşitli kararları alırken zorlanırız. Peki ya en ufak kararı alırken bile ikilemdeysek? İşte o zaman bu bir rahatsızlıktır. Takıntı haline geldiyse de işler iyice sarpa sarabilir!

10) Doromani (Hediye takıntısı)
Hepimiz hediye almayı severiz, ne de olsa hediyeyi verdiğimiz insanı mutlu ediyoruz. Fakat bu güzel alışkanlık bile bazen takıntıya dönüşüp, hayatımız mahvediyor olabilir. Bu takıntıya sahip kişiler vaktinin çoğunu hediye arayarak geçirir.

http://www.yerelgundem.com

http://www.izmirmagazin.net